دندانپزشکی به زبان ساده اما صحیح

ارتباط بین بیماری های بافت نگه دارنده دندان(پریودنتال) و سلامت عمومی بدن

drkhaleghjoo — Sun, 07 Jan 2007 20:56:18 GMT

تحقیقات اخیر نشاندهنده ارتباط بین سلامتی سیستمیک(عمومی) و سلامتی دهان می باشد. اگاهی های امروزه ما در مورد ارتباط بین عفونت پریودنتال(بیماری های لثه) با سلامتی عمومی فرد شامل موارد زیر می باشد(موارد مهمتر) :
۱-بیماری های پریودنتال و خطر مرگ و میر: از دست دادن استخوان الوئول بر اثر بیماری های پریودنتال احتمال مرگ و میر را به میزانی بیشتر از خطر استعمال دخانیات (با ۵۲٪ احتمال خطر) افزایش می دهد.
۲-بیماری های پریودنتال و بیماری های قلبی عروقی و تصلب شرایین : عفونت های موضعی که منجر به واکنش التهابی مزمن می گردند با مکانیسم افزایش ویسکوزیته خون (که می تواند نقش مهمی در افزایش تشکیل لخته داشته باشد) و مکانیسم همراهی واکنش های التهابی مزمن و مصرف چربی های مضر"LDL" (که می تواند باعث تصلب شرایین گردد) این ارتباط را به وجود می اورند.
3- بیماری های پریودنتال و سکته مغزی: انفارکتوس مغزی ایسکمیک(سکته مغزی) اغلب به دنبال عفونت باکتریایی یا ویروسی سیستمیک دیده می شود (با مکانیسم افزایش ایجاد ویسکوزیتی خون). عفونت های پریودنتال مستقل از سایر عوامل خطرساز شناخته شده (فشار خون - دیابت - دخانیات - بیماری های قلبی عروقی و ...) می توانند یک عامل خطرساز مهم باشند.
4-بیماری های پریودنتال و دیابت: عفونت های حاد باکتریال و ویروسی می توانند سبب مقاومت به انسولین و اختلال در تنظیم قند خون شوند. مطالعات نشان می دهند که درمان مکانیکی و دارویی بیماری های پریودنتال و لثه می توانند باعث اثرات قابل توجهی در تنظیم قند خون بیماران دیابتی مبتلا به بیماری پریودنتال گردد.
5- بیماری های پریودنتال و حاملگی : در خانم های با زایمان زودرس یا کاهش وزن جنین هنگام تولد (LBW)شایعترین نمونه یافت شده درکشت مثبت مایع "امنیون"(مایعی که جنین در ان غوطه ور است) باکتری های مهم ایجاد کننده بیماری های پریودنتال بوده اند.

چگونه خمیر دندان خود را انتخاب کنیم؟

drkhaleghjoo — Fri, 06 Oct 2006 06:41:18 GMT

خمیر دندان های حاوی فلوراید توانایی کاهش پوسیدگی های دندانی تا ۲۰ درصد را دارا می باشند. اما این امر با خمیر دندان هایی محقق می شود که حداقل دارای ۱۰۰۰ ppm فلوراید در ترکیب خود باشند.این عدد معمولا به عنوان یکی از شاخص های ترکیب خمیر دندان بر روی تیوب ان ذکر شده است! به عنوان مثال خمیر دندان ژله ای از محصولات crest حاوی ۱۴۵۰ ppm فلوراید در محتوای خود می باشد!

مسدود کردن شیارها (فیشور سیلنت) چیست؟

drkhaleghjoo — Wed, 09 Aug 2006 17:08:18 GMT

اگر چه درمان با فلوراید موثرترین روش جلوگیری از پوسیدگی سطوح صاف دندان (مانند محل تماس دندان های مولر با یکدیگر) است ولی در پیشگیری از ضایعات پوسیدگی شیارها و فرورفتگی های سطوح جونده (اکلوزال) تاثیر کمی دارد. با اینکه سطوح اکلوزال تنها ۱۲ درصد از کل سطوح دندانی را تشکیل می دهند ولی بیشتر پوسیدگی ها در کودکان مقطع ابتدایی در این سطوح مشاهده می شود.
مسدود کردن این شیارها و فرورفتگی ها بوسیله رزین های کامپوزیتی با سیالیت بالا(کامپوزیت تقریبا مایع) یک اقدام پیشگیرانه جهت این امر می باشد.این مسدود کننده ها اولا با پر کردن شیارها و فرورفتگی ها باعث این می شوند که باکتری های پوسیدگی زا از محیط زیست انتخابی شان محروم شوند ثانیا این محل ها با مسواک زدن راحت تر تمیز گردند. این درمان در بزرگسالانی که در معرض خطر شدید پوسیدگی هستند نیز استفاده می گردد.
مسدودساختن شیارها و فرو رفتگی ها مخصوصا دندان های مولر اول می بایست بلافاصله بعداز رویش به عنوان یک درمان معمول برای بسیاری از کودکان بکار رود.

اشعه مورد استفاده در ترمیم دندان و عملکرد ان

drkhaleghjoo — Fri, 02 Jun 2006 10:43:18 GMT

"کامپوزیت ها" به عنوان ماده ای با توانایی چسبندگی و تطابق رنگ با ساختار طبیعی دندان جهت تامین زیبایی٬ مورد استفاده وسیع در دندانپزشکی طی ۳ دهه اخیر قرار گرفته اند.
این مواد مخلوطی فیزیکی از مونومر های اکریلی به عنوان "ماده زمینه ای" و "پر کننده هایی" با ماهیت "سیلیکای شیشه ای" به عنوان تقویت کننده می باشند. پلیمریزاسیون مونومر های اکریلی باعث تبدیل ماده نرم و روان کامپوزیت به ماده ای سخت می شود که شروع این پروسه با جذب انرژی نورانی با "طول موج ۴۷۳ نانومتر"(بخش ابی از طیف ۷ گانه تشکیل دهنده نور سفید) توسط ماده جاذب این طول موج یعنی "کویینون(quinone)" استارت می خورد و تا کامل شدن پروسه پلیمریزاسیون ادامه می یابد.
بنابراین دستگاه مورد استفاده در ترمیم های انجام شده با اشعه (light cure) صرفا "قسمت ابی رنگ" از طیف نور مرئی را تولید می کند "نه لیزر"٬ "نه اشعه .u.v."(ماورائ بنفش)!!!

معرفی رشته های تخصصی دندانپزشکی

drkhaleghjoo — Sun, 14 May 2006 20:19:18 GMT

همه ما کم و بیش با رشته های تخصصی پزشکی اشنایی داریم اما با رشته های تخصصی دندانپزشکی چطور؟ ایا می دانید شاخه های "تخصصی" دندانپزشکی کدامند و چه بیمارانی را درمان می کنند؟در این بخش به معرفی ۵ رشته تخصصی از ۱۰ رشته تخصصی دندانپزشکی پرداخته و معرفی ۵ رشته بعدی رابه پست های بعدی موکول خواهیم کرد. قابل ذکر است که دندانپزشکی که در یک رشته تخصصی خاص" ادامه تحصیل" داده باشد (پس از اخذ مدرک دکترای دندانپزشکی) عنوان "متخصص" حتما زیر اسم او و قبل از گرایش مورد نظر ذکر می شود مثلا: "متخصص ارتودنسی"

۱-تخصص ارتودنسی(orthodentistry): متخصصین این رشته به درمان ناهنجاری های دندانی و فک و صورت اهتمام می ورزند. ارتودنسی ثابت (fix) که پس از سن رشد انجام می شود تنها در حیطه توانایی این متخصصین می باشد. طول دوره این تخصص ۳ سال پس از مدرک دکترای دندانپزشکی میباشد. قابل ذکر است که معمولا بهترین رتبه های ازمون تخصص وارد این رشته می شوند!

2- تخصص اسیب شناسی فک و صورت (oral pathology): توانایی متخصصین این رشته بررسی های میکروسکوپیک نمونه های برداشته شده از ضایعات دهان ٬ فک و صورت از لحاظ تشخیص انواع نئوپلاسم ٬ سرطان و سایر ناهنجاری های بافتی می باشد.

۳-تخصص درمان ریشه(endodontology): وظیفه متخصصین این رشته درمان های پیچیده ریشه و یا جراحی های ان که معمولا از عهده توانایی های دندانپزشکان عمومی خارج است می باشد.

۴-تخصص دندانپزشکی ترمیمی(restorative dentistry): این متخصصین به درمان های خاص و پیچیده "تاج دندان" از دو جنبه برگرداندن عملکرد صحیح و تامین زیبایی اهتمام می ورزند . "لامینیت" نمونه ای از درمان های زیبایی می باشد که توسط متخصصین این رشته انجام می پذیرد.

۵-تخصص بیماری های دهان و دندان(oral medicine):این دسته از متخصصین در واقع به بررسی و تشخیص بیماری های دهان ٬ فک و صورت و ارتباط انها با سایر دستگاه های بدن می پردازند.اینان در واقع معادل "متخصصین داخلی" در دندانپزشکی می باشند.
طول دوره تخصصی رشته های فوق ۳ سال می باشد که با احتساب ۶ سال دوره عمومی دندانپزشکی مجموعا ۹ سال می شود.

بدیهی است که توانایی های هر یک از متخصصین ذکر شده بسیار جامع تر از توضیحات مختصر بالا می باشد که به دلیل خارج از حوصله بودن به انها پرداخته نشده است.

تازه های دندانپزشکی

drkhaleghjoo — Fri, 21 Apr 2006 16:53:18 GMT

"هوا تراش"!!!

تا حالا بارها موقع تراش دندان بیماران جهت برداشتن پوسیدگی این جمله را از انان شنیده ایم:"دردش به کنار ٬ صدایش بیشتر اعصابم را خرد می کند ." خوب حالا شاید بتوانیم به بیماران مژده بدهیم که ارام ارام دارید از شر این صدای مزاحم خلاص می شوید . دستگاه جدیدی که به بازار ان سوی دنیا امده است که " acuacut velopex " نام دارد. با فشار بر شستی این دستگاه جریانی از براده های "تنگستن کارباید" همراه با اب با سرعت زیاد خارج می شود که به کمک ان می توان پوسیدگی های دندان را به سهولت برداشت.
جریان اب کمک میکند تا دبری ها و براده ها از سطح دندان شسته شوند. شدت برش و حجم جریان اب قابل تنظیم هستند و با فشار یک دکمه می توان جریان اب را قطع کرد. سازنده این دستگاه ان را وسیله ای سبک و بی دردسر خوانده که به راحتی قابل استفاده است. نوک پلاستیکی این دستگاه تا ۳۶۰ درجه می چرخد و به این ترتیب می توان دقیقا محل تراش را مشخص کرد. علاوه بر این می توان نوک پلاستیکی دستگاه را برای استریل کردن از بدنه دستگاه جدا کرد.

سفید کردن دندان (bleachig) چیست ؟

drkhaleghjoo — Tue, 11 Apr 2006 20:36:18 GMT

امروزه بیماران ٬ دندانپزشکی مدرن را با زیبایی صورت ٬ سلامتی و موفقیت اجتماعی مربوط می دانند. انها عقیده دارند دندان های روشن تر نشانه سلامتی ٬ جوانی و قدرت هستند.
تحقیق اخیری درباره زنان امریکایی نشان داد که ۵۵٪ انهایی که بین ۳۴ تا ۵۵ سال سن داشتند می خواستند دندان های خود را سفید یا صاف کنند تا جوانتر به نظر برسند.

اتیولوژی (سبب شناسی) تغییر رنگ دندان: اتیولوژی تغییر رنگ دندان ممکن است ناشی از تغییر رنگ مینا ٬ عاج ٬ پالپ یا ترکیبی از این بافت ها باشد. که می تواند به دلیل عوامل رژیمی ٬ محیطی ٬ عادتی ٬بیماری های سیستمیک یا ارثی و یا عوامل مربوط به سن بوجود بیاید .

مکانیسم سفید کردن: شامل پروسه تجزیه وزنهای مولکولی بالای مولکول های الی پیچیده که طول موج خاصی از نور را منعکس می کنند (که باعث رنگ تیره دندان می شوند) می باشد . محصولات ناشی از تجزیه وزن مولکولی پایینی دارند بنابراین نور کمتری را منعکس میکنند که نتیجه ان کاهش یا حذف تغییر رنگ دندان میباشد.
مواد مورد استفاده در بلیچ دندانی "کاربامید پراکساید " یا "هیدروژن پراکساید" می باشند که به عنوان محصول طبیعی خود "اکسیژن واکنشی" ازاد می کنند که باعث حل شدن لکه های روی دندان با مکانیسم فوق می باشند .

درمان چگونه انجام می شود؟ :فاز اول درمان توسط ژل با غلظت ۳۵٪ توسط دندانپزشک در چند جلسه در مطب به صورت کنترل شده بر روی دندان قرار می گیرد ( مرحله office ). سپس فاز دوم درمان با ژل ۱۵ درصد توسط خود بیمار بوسیله قالب هایی که مخصوصا جهت اینکار ساخته شده و در اختیار بیمار قرار گرفته است در منزل طی ۶-۲ هفته هر روز به مدت ۸-۶ ساعت پیگیری می شود (مرحله home ) . نتیجه این درمان روشن شدن دندان تا ۳ درجه رنگی استاندارد می باشد . بنابراین در این روش از فرز دندانپزشکی و برداشتن لایه ای از مینا خبری نیست و نتیجه ان حداکثر بازدهی و حداقل عارضه جانبی است.

هوشمندانه ادامس بجوید!!!

drkhaleghjoo — Mon, 03 Apr 2006 21:56:18 GMT

ایا شما از ان دسته افرادی هستید که مدام در حال جویدن ادامس هستید ؟ تا کنون فکر کرده اید که با چه پشتکاری این کار عبپ را ساعت ها انجام می دهید؟ ایا دوست دارید که این عادت از یک کار بیهوده تبدیل به یک کار مفید و سودمند گردد؟ ادامس زایلیتول (Xylitol) بجوید!!!

اشتباه نکنید "زایلیتول" نام یک نوع ادامس نمی باشد بلکه یک قند ۵ کربنه طبیعی است که از درخت "غان" (Birch) به دست میاید . این ماده ٬مولکول ساکارز (قند اصلی مورد استفاده باکتری های پوسیدگی زا) را از اتصال به باکتری های مضر (استرپ میوتانس) باز می دارد. علاوه بر این چون این باکتری ها نمی توانند "زایلیتول" را به جای قند اصلی مورد استفاده شان متابولیزه کنند تعدادشان به سرعت رو به کاهش می رود.

معمولا توصیه میشود که بعد از خوردن هر وعده غذا یا تنقلات برای مدت ۳۰ - ۵ دقیقه قطعه ای از ادامس حآوی "زایلیتول"جویده شود. مطمئنا از این پس موقع خرید ادامس به جای توجه به مارک کارخانه سازنده به دنبال کلمه "Xylitol" بر روی مندرجات بسته بندی ادامس خواهید گشت.

جدول فوق رابطه میزان پوسیدگی با نوع قند مصرفی را نشان می دهد.

درد پس از درمان ریشه , دسر بعد از غذایی که 3-2 روز باید صرف شود!!!

drkhaleghjoo — Tue, 14 Mar 2006 16:51:18 GMT

"دکتر! اگر دندانم عصب کشی شده پس چرا دو روز است که درد شدید دارم؟ " این سئوالی است که بارها از طرف بیماران پرسیده می شود.

درد پروسه ای است که متعاقب ازاد شدن واسطه های اماسی توسط گلبول های سفید و تاثیر این واسطه ها بر روی پایانه های عصبی موجود در محل ایجاد می گردد. بدیهی است که عامل ازاد شدن این واسطه ها ٬باکتری ها و محصولاتشان همچنین اجزای مرده پالپ دندان می باشند.
در درمان ریشه ٬کانال ها از باکتری ها و سایر محرک ها پاکسازی می گردند ولی نکته قابل توجه این است که این کانال ها از طریق انتهای ریشه با استخوان احاطه کننده ریشه و بخصوص الیافی که دندان را به استخوان متصل می کنند٬ در ارتباط مستقیم هستند. بدیهی است که این التهاب از داخل کانال به فضای الیاف مذکور و استخوان مربوطه گسترش پیدا می کند که برای کنترل ان سیستم ایمنی بدن سریعا وارد عمل شده که چند روز کار ان به طول می انجامد. برای درک بیشتر این قضیه حتما تجربه کرده اید که دردتان با فشار بر روی دندان بیشتر می شود. یعنی فشرده شدن ریشه بر روی استخوان والیاف ملتهب و دردناک.
این فرایند کاملا قابل بر طرف شدن نیست اما با استفاده از مسکن های ضد التهاب غیر استروییدی مانند "ایبوپروفن" تا بر طرف شدن کامل التهاب قابل کنترل می باشد.

دهانشویه های فلوراید در مدارس ایران : درمان یا تشدید بیماری؟

drkhaleghjoo — Sat, 11 Mar 2006 21:10:18 GMT

سلامت دندان ها توسط دو برنامه محقق می شود: ۱-پیشگیری از پوسیدگی ۲- درمان پوسیدگی
برنامه پیشگیری٬شامل:کنترل رژیم غذایی (کاهش منابع قندی رژیم ) ٬بهداشت مناسب دهان ودندان ٬استفاده از عوامل ضد میکروبی مانند ترکیبات فلوراید ٬استفاده از مواد مسدود کننده شیار ها و فرورفتگی های دندان و برنامه درمان پوسیدگی شامل حذف مناطق پوسیده و عفونی دندان ها می باشد.
اگر درمان ضد میکروبی قبل از درمان پوسیدگی استفاده شود باعث گسیختگی باکتری های طبیعی ساکن دهان که در تقابل با باکتری های مضر باعث ایجاد تعادل می شوند ٬شده و در مقابل به باکتری های پوسیدگی زا که در حفرات پوسیدگی در امان می باشند اجازه رشد و فعالیت ازادانه می دهد. (رجوع شود به پست پلاک باکتریایی در همین صفحه) که نتیجه ان افزایش تعداد و شدت پوسیدگی های دندانی در دهان خواهد بود.
در مدارس ایران که فرزندان به وفور دارای دندان های پوسیده درمان نشده می باشند با استفاده از دهانشویه های فلوراید ارائه شده ٬نه تنها به سمت سلامت پیش نرفته که به سمت شیوع و بروز اپیدمی های پوسیدگی دندانی سوق داده می شوند که بروز این اسیب را مرهون برنامه های بدون مطالعه و پشتوانه علمی وزارت های بهداشت و اموزش و پرورش می باشیم.
نتیجه اینکه درمان های ضد میکروبی شامل استفاده از دهانشویه های فلوراید وقتی موثر خواهند بود که پس از درمان پوسیدگی های موجود توسط دندانپزشک مورد استفاده واقع شوند.